De Tussenrapportage 2018 markeert de start van de nieuwe coalitieperiode. We bouwen voort op de activiteiten zoals die in de Programmabegroting 2018 zijn opgenomen. Wij zullen in de komende maanden de ambities uit het Coalitieakkoord 2018-2022 verder uitwerken en concretiseren. De uitwerking zal vooral in de tweede helft van 2018 merkbaar zijn. Op het moment dat dit ook vraagt om de voorgenomen activiteiten zoals opgenomen in de Programmabegroting 2018 bij te stellen, komen wij hiertoe met voorstellen.

Met de Tussenrapportage 2018 rapporteren we over de periode tot en met mei 2018. Zoals gebruikelijk doen we dit door onderscheid te maken in wat goed gaat en wat beter kan. Anders dan voorgaande jaren focussen we in deze tussenrapportage, in lijn met een veelgehoorde wens, op bijsturing en afwijkingen ten opzichte van onze begroting. De toelichting op wat goed gaat, blijft achterwege onder het mom dat wat conform planning en begroting loopt, geen nadere toelichting behoeft.
Ons algemeen beeld op basis van deze tussenrapportage is dat we voor 2018 goed op dreef zijn. De voorgenomen activiteiten zoals opgenomen in de Programmabegroting 2018 liggen op schema, ténzij is aangegeven dat dit niet zo is.

Sociale Stijging
We constateren dat er voor passende ondersteuning (Jeugdhulp en Wmo begeleiding en vervoer) een financieel tekort ontstaat. Redenen zijn onder andere de toename van het beroep op passende ondersteuning en afname van de rijksbudgetten, de verdergaande extramuralisering, de vergrijzing en de verzwaring van de problematiek. Binnen de Participatiewet is reeds jaren sprake van een financieel tekort op de BUIG middelen. Deze structurele disbalans tussen inkomsten en uitgaven op de BUIG zijn in de begroting gedekt. Dit heeft enerzijds ook te maken met afnemende Rijksbudgetten en verzwaring van de problematiek, anderzijds met een verdeelmodel dat reeds jaren door gemeenten wordt aangevochten omdat dit niet klopt/zeer nadelig uitpakt voor grote gemeenten.

De bedoeling van de transformatie is dat Tilburgers zo lang als mogelijk kunnen meedoen in de samenleving, indien nodig passende ondersteuning krijgen en dat we het betaalbaar houden nu en later. De bedoeling is ook dat we zo vroeg mogelijk signaleren en ondersteunen, zodat zwaardere en vaak duurdere ondersteuning voorkomen wordt. Tot nu toe is dat nog niet het geval.
Willen we de passende ondersteuning betaalbaar houden dan zullen we onder andere een omslag moeten maken van ondersteuning naar preventieve inzet. Dit vraagt om voorfinanciering van:

  • voorkomen en verlichten van de hulpvraag;
  • het bieden van een volwaardig (niet professioneel) alternatief bij een hulpvraag;
  • verdere verbindingen en uitwerkingen in de praktijk van integrale dienstverlening aan gezinnen.

Deze bestuurlijke opdracht staat onder druk, o.a. omdat de reserve waaruit deze opgaven onder meer bekostigd worden (egalisatiereserve 3D's) volledig is ingezet. Op dit moment brengen we de oorzaken en mogelijke maatregelen in beeld om te komen tot sturing en kostenbeheersing in het sociale domein.  

Vestigingsklimaat
Werken en wonen in Tilburg
Tilburg heeft een vitale en weerbare economie die concurrerend en innovatief is. Het ontsluiten van kennis en het stimuleren van innovatie zijn belangrijke voorwaarden om de Tilburgse economie toekomstbestendig te houden. Met het Digital Supply Chain-programma (logistiek) en de Smart Industry-agenda (maakindustrie) onderzoeken we samen met partners hoe ICT en (big) data ervoor kunnen zorgen dat beide sectoren 'fit for the future' zijn. We geven het vestigingsklimaat een impuls met de ontwikkeling van Wijkevoort; het Masterplan is vastgesteld. Vanwege uitgestelde besluitvorming over de nationale PAS-lijst is de planologische procedure voor Zwaluwenbunders maanden vertraagd.

Het vinden van geschikte huisvesting voor arbeidsmigranten is een majeure opgave. We moeten in samenspraak met het bedrijfsleven (met name de logistieke sector is afhankelijk van de inzet van arbeidsmigranten) tot oplossingen komen, waarbij een integrale benadering van deze opgave nodig is door deze te verbinden met de leefbaarheid in buurten en wijken, integratie, arbeidsmarktproblematiek en arbeidsuitbuiting. De realisatie van 950 nieuwbouwwoningen loopt conform planning en de inspanningen van de 'Taskforce betaalbaar wonen' leiden tot goede resultaten.

De nieuwe binnenstad
De metamorfose van de binnenstedelijke ontwikkeling verloopt gestaag en krijgt steeds meer zichtbaar vorm in de Spoorzone en het Kernwinkelgebied. Zo is in de Spoorzone Station 88 officieel in gebruik genomen en is de woningbouw Clarissenhof volledig opgeleverd. Ook de herinrichting en werkzaamheden aan de Spoorlaan lopen voorspoedig. Voor de realisatie van het busstation verwachten we een kostenoverschrijding, maar de meerkosten kunnen we waarschijnlijk grotendeels dekken. De bouwstart van Plan-T is vertraagd. Aanvullend op de programmatische en stedenbouwkundige visie bestaat de behoefte een nieuw koersdocument op te stellen voor de Spoorzone met richtinggevende uitspraken op een aantal beleidsterreinen.

De noordelijke Frederikstraat in het Kernwinkelgebied is volledig openbaar toegankelijk en de opening van de Primark op de voormalige locatie van Stadskantoor 3 is een feit. Wel constateren we dat het beschikbare PAK-budget voor het Kernwinkelgebied onder druk staat vanwege scope-uitbreiding, complexiteit van werkzaamheden en vertraging in planonderdelen.

Aantrekkelijke en bereikbare stad
De tweede plek voor de BNG-Erfgoedprijs laat zien dat Tilburg op de goede weg is met het inzetten van monumentale waarden in de (binnen)stedelijke ontwikkeling en vernieuwing. Op cultureel vlak is het succes van het Makersfonds een mooi resultaat en blijft het aantal ateliers en oefenruimtes (dat momenteel minder is dan de streefwaarde van 200) een aandachtspunt.

De maatregelen en projecten uit de MobiliteitsAgenda013 verlopen voorspoedig, waarmee we werken aan een slimme bereikbaarheid van onze stad. Een mooi voorbeeld is de ondertekening van de bestuurlijke overeenkomst voor de snelfietsroute Breda-Tilburg. Voor de geambieerde aanpassing van de spoorwegovergang De Kraan in Berkel-Enschot is vooralsnog geen budget beschikbaar.

Het programma Groen om de stad loopt voortvarend; het besef dat groen een belangrijke rol vervult in de aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat is groeiende. Op onderdelen is er sprake van een temporisering in de aanleg van de ecologische verbindingszones, onder meer in relatie tot de ontwikkeling van Wijkevoort.

Gebouwenexploitatie
Tot slot zien we dat de implementatie van de voorbereidingsfase van de roadmap verduurzaming gebouwen en de toegankelijkheidsinventarisatie van openbare gemeentelijke gebouwen volgens planning lopen.
Binnen de gebouwenexploitatie houdt de herontwikkeling van Stadskantoor 1 de gemoederen bezig. Deze is vertraagd en er is sprake van een kostenoverschrijding door hogere sloopkosten als gevolg van asbest.

Leefbaarheid
Het programma Leefbaarheid gaat verder op de weg die we de afgelopen jaren zijn ingeslagen. De activiteiten uit de begroting lopen grotendeels volgens planning en er worden goede resultaten behaald. Op een aantal punten moeten we bijsturen om onze doelen te bereiken.

Binnen het thema openbare orde en veiligheid gaan we door op de ingeslagen weg. Veel gaat goed, zo zijn we recent weer gedaald op de AD misdaadmeter (van plaats 17 naar plaats 22) en zetten we goede stappen in het tegengaan van radicalisering en polarisatie. Op het gebied van de aanpak van verwarde personen, evenementenveiligheid en het terugdringen van jeugdoverlast zijn inmiddels aanpassingen gaande in zowel capaciteit als middelen.

Bij wijkgericht werken zijn we begonnen met de inzet op de Pacten Groenewoud en Noord. Daarnaast willen we het wijkgericht werken verder verbeteren door betere kennisdeling over de wijktoets met betrokkenen en sneller schakelen (inzet menskracht en middelen) als er problemen zijn binnen ketens (zoals bij schoon, heel en veilig).  

Sport leeft in Tilburg: er is een hoge participatiegraad, prima sportaccommodaties, voldoende divers aanbod van sporten en er is sprake van succesvolle breed door de stad gedragen topsportevenementen. De gemeentelijke bedrijfsvoering van Sport ligt op koers, maar sport kan als middel nog wel sterker worden ingezet om ook bij te dragen aan doelen in het sociale domein.

De acties die in de begroting op het gebied van duurzaamheid zijn benoemd zijn in gang gezet. De energetische aanpak is in 5 wijken opgestart, de omvorming Nul op de Meter woningen ligt op schema en de reductie van het huishoudelijk afval verloopt voorspoedig. Willen we echter onze doelstellingen ten aanzien van de energietransitie op de langere termijn verwezenlijken dan is er in brede zin meer tempo nodig. De ambities zijn op dit moment hoger dan dat we waar kunnen maken.

Begin 2018 zijn de vastgestelde beheerniveaus en de mogelijkheden om deze bij te stellen aan de Raad gepresenteerd. Dit biedt handvatten om, bijvoorbeeld vanwege gewijzigde wensen van de gebruiker,
keuzes te maken en bepaalde beheerniveaus bij te stellen. De inhaalslag voor het onderhoud van groen loopt in de Binnenstad vertraging op als gevolg van de afstemming met de noodzakelijke werkzaamheden van Enexis voor de sanering van het gasnet. Er komt steeds meer druk op het beschikbare budget om aan de gestelde beheerniveaus te blijven voldoen.

Om de overlast van parkeren te beperken wordt de uitbreiding van het gereguleerd gebied in Theresia en de Bouwmeesterbuurt doorgevoerd. Daarnaast worden de bestaande (munten)parkeerautomaten vervangen door digitale betaalautomaten.

Bestuur
We zien dat het impactdenken en de transformatieleer bij de ontwikkeling van de Agenda Sociaal inzichten hebben opgeleverd die ook bruikbaar zijn voor andere opgaven. Een leergemeenschap is in ontwikkeling om deze verandering in denken en werken verder te ondersteunen.

Er vindt een doorontwikkeling plaats op onze strategie- en lobbyactiviteiten. Op dit moment werken we al intensiever samen met anders partners zoals in BrabantStad (op bijvoorbeeld mobiliteit), met Breda (convenant), Breda / West-Brabant (regio envelop en Ruimtelijk-Economische Agenda) en Eindhoven (verbinding met de Brainport Nationale Actieagenda).
Voor de Regio Hart van Brabant vervullen we een belangrijke centrumrol.

De Stedelijk Agenda BrabantStad 2018-2022 is vastgesteld. De vernieuwing van de governance van de samenwerking krijgt vorm na wisseling van de colleges in de komende periode.
Ook de integrale gebiedsopgaven uit de Strategische Meerjarenagenda Midpoint / Hart van Brabant lopen conform planning. De gezamenlijke koers voor verbetering van de jeugdhulp is door de negen gemeenteraden vastgesteld en wordt met betrokken partijen verder uitgewerkt.
Inmiddels hebben de portefeuillehouders Arbeidsparticipatie van Hart van Brabant een conceptovereenkomst opgesteld over de verdere samenwerking als overdrachtsdocument voor de (nieuwe) bestuurders na de gemeenteraadsverkiezingen. Het meer gestructureerd integraal bestuurlijk overleggen in zowel het fysieke als sociale domein in Hart van Brabant is een punt van aandacht.

Resultaat
Het financieel resultaat van de Tussenrapportage 2018 komt uit op € 2,7 miljoen voordelig ten opzichte van de Programmabegroting 2018. Dit resultaat is inclusief de doorwerking vanuit de Jaarrekening 2017 op 2018 en de beleidsvoorstellen die in deze rapportage zijn opgenomen. Dit voordeel is voor een groot gedeelte te verklaren door een hogere algemene uitkering en incidentele voordelen als de vrijval van de kindgebonden financiering peutervoorzieningen en het positieve resultaat van de Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant. Daarnaast zien we echter wel een flinke kostenoverschrijding op het sociale domein.